“Nghe danh đã lâu…” trong tiếng Nhật?

Học tiếng Nhật đến một mức nào đó, bạn sẽ bắt đầu gặp những câu mà đọc lên thấy… sang hẳn. Không phải sang kiểu hàng hiệu, mà sang kiểu người này chắc học nhiều lắm.

「ご高名はかねてから伺っております」là một trong số đó.

Ngữ cảnh để hiểu cho nhanh: Tam cố mao lư

Tôi xem anime Tam quốc diễn nghĩa (2009) và xem đúng cái tập câu này sinh ra để dùng.

三顧の礼 (Tam cố chi lễ, tiếng Trung: Tam cố mao lư) là tích Lưu Bị đến lều tranh tìm Gia Cát Lượng vì nghe danh người này có tài định thiên hạ.

Điểm đặc biệt ở đây là gì?

Thứ nhất, Lưu Bị đã gần ngũ tuần, mang danh hoàng thúc và nhận chức Hán Tả tướng quân (quân triều đình á =]]), còn Gia Cát Lượng khi này chỉ là một ẩn sĩ chưa đầy 30 tuổi (thanh niên tang ping :v), chưa có công trạng gì, vậy mà Lưu Bị không quản đường xa, quyết tâm cầu bằng được kì tài hiếm có ra giúp sức.

Điểm đặc biệt thứ hai nằm ở chữ Tam cố (ba lần tới thăm). Không phải ba lần tới nói chuyện cùng nhau, mà là tới tận lần thứ ba mới gặp được người cần gặp. Trong phim, sau khi được gặp mặt Gia Cát Lượng, câu đầu tiên Lưu Bị mở miệng ra chính là:

「先生のご高名はかねてから伺っております。」

“Tôi nghe danh tiên sinh đã lâu…[nay mới được diện kiến]”

Danh tiếng người này phải “dữ” đến đâu để một vị tướng quân cất công đến vậy?

Nếu ai đã đọc lịch sử thời Tam quốc thì đều biết, sau khi đồng ý theo Lưu Bị, trong gần 20 năm Gia Cát Lượng đã góp công đưa chủ công của mình từ một người thua chạy khắp nơi lên ngôi hoàng đế, bản thân trở thành Thừa tướng của triều đình Thục Hán – một trong ba thế lực hình thành Tam quốc.

Tháo ra xem từng mảnh: Phân tích câu nói

Giờ thử phân tích xem tại sao câu nói này lại có sức nặng.

ご高名 (ごこうめい): Đây không phải cách nói “tên” bình thường, 高名 nghĩa là danh tiếng cao, được nhiều người biết đến. Khi thêm ご vào đằng trước và dùng để chỉ người đối diện, nó trở thành một cách gọi cực kì trang trọng. Cho nên ご高名 ≠ お名前. お名前 là “tên của anh/chị”, còn ご高名 là “cái tên mà thiên hạ đều biết đến”.

かねてから / かねてより / かねがね: Ba anh này nghĩa như nhau – từ trước đến nay, từ lâu rồi. Người nói thể hiện ý mình đã nghe đến danh tiếng đối phương không phải từ hôm qua, từ tuần trước hay tháng trước mà từ rất lâu trước khi gặp mặt.

伺っております: Khiêm nhường ngữ của “nghe”, tỏ thái độ kính trọng.

Vậy cả câu nghĩa là gì?

「○○様のご高名はかねてから伺っております」

“Danh tiếng của ngài, tôi đã được nghe từ lâu rồi.”

Câu này vừa là lời chào, vừa là lời khen, vừa là cách nói tôi biết ngài là ai, tôi trân trọng cơ hội được gặp mặt hôm nay, tất cả nén hết vào một câu.

Dùng khi nào, và ĐỪNG dùng khi nào

Thường xuất hiện ở lần đầu gặp mặt với người có địa vị, danh tiếng – giáo sư, sếp lớn, đối tác quan trọng, người nổi tiếng trong ngành, kiểu như bạn đã nghe tên họ nhiều lần từ trước rồi và giờ mới được diện kiến lần đầu. Tam cố chi lễ phiên bản công sở, nói vậy cho dễ hình dung.

Ví dụ hay gặp:

「初めてお目にかかりますが、ご高名はかねてより承っております。」

“Đây là lần đầu tôi được gặp ngài, nhưng danh tiếng của ngài tôi đã được nghe từ lâu.”

Nhưng phải lưu ý: ご高名 là từ dành cho người thực sự có danh tiếng, kiểu Ngọa Long tiên sinh ấy. Nếu bạn dùng câu này với người bạn mới quen hoặc bạn của bạn lần đầu gặp mặt thì cả hội sẽ phá ra cười. Không phải vì bạn sai ngữ pháp, mà vì nó quá trịnh trọng cho một hoàn cảnh không cần lễ lạt gì cả =]]

Trường hợp gặp một đối tác bình thường, bạn có thể dùng câu nói nhẹ nhàng hơn:

「職場の上司から、かねてより○○様のことは聞いております。」

“Tôi đã được nghe tiếng về anh/chị qua cấp trên từ trước rồi.”

Kết

Đu Tam quốc bằng tiếng Nhật học được nhiều thứ, kể cả cách dùng kính ngữ tiếng Nhật, tôi thật =]]