[Bài giảng về Trung Quốc hiện đại] Doanh nghiệp nước ngoài

Câu hỏi

Nếu chỉ theo dõi thông tin từ phía Nhật Bản, tôi cảm thấy cách nhìn nhận có phần phiến diện. Có lẽ chúng ta cần phải lắng nghe cả các thông tin từ phía Trung Quốc nữa. Qua các thời kỳ lãnh đạo từ Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào cho đến Tập Cận Bình, tôi nhận thấy rằng dưới thời Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, Trung Quốc đã tích cực thu hút vốn đầu tư nước ngoài, thúc đẩy chính sách cải cách mở cửa và tạo đà cho sự phát triển. Vậy trong thời kỳ của Tập Cận Bình, liệu đường lối này có tiếp tục được duy trì, hay phe cứng rắn sẽ chiếm ưu thế dẫn đến việc kiểm soát chặt chẽ hơn đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài? Khi chúng tôi dự định kinh doanh tại Trung Quốc, liệu định hướng chung sẽ cần thay đổi như thế nào?

Trả lời (giáo sư Takahara Akio)

Chỉ dựa vào báo chí Nhật Bản thôi thì không thể biết được. Dù phóng viên tại hiện trường có viết bài khách quan đến mấy, bộ phận biên tập ở Tokyo vẫn chọn bài theo quan điểm chủ đạo của tòa, các phóng viên cũng cảm thấy bức xúc. Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là tin tức từ phía Trung Quốc đáng tin cậy hơn, thực tế cũng có nhiều điểm đáng ngờ. Vậy nên tin vào cái gì đây? Tôi nghĩ rằng Nhật Bản nên nhờ cả sự hợp tác của người dân, thu thập thông tin về Trung Quốc trên diện rộng, triển khai việc quan sát Trung Quốc, nghiên cứu Trung Quốc như một quốc sách.

Về mối quan hệ giữa chủ nghĩa dân tộc và cách ứng xử với vốn đầu tư nước ngoài, tôi cho rằng đây là vấn đề gây lo ngại đáng kể từ thập niên 90. Nếu xét từ lợi ích của họ, tồn tại một hệ thống trong đó doanh nghiệp vốn nước ngoài trở thành vật cản khi ngành công nghiệp nội địa Trung Quốc ngày càng phát triển. Đặc điểm của người Trung Quốc hiện nay không biết nên gọi là thực tế hay thực dụng. Thứ gì họ thấy có ích thì dùng triệt để, nhưng khi thành vật cản thì bỏ ngay không tiếc. Một ví dụ: đối với việc xây dựng và vận hành Nhà máy thép Bảo Sơn Thượng Hải (上海宝山製鉄所), Nippon Steel đã hỗ trợ rất nhiều, vậy mà tại lễ kỷ niệm 30 năm thành lập được tổ chức ở Trung Quốc vài năm trước, không một lời nào nhắc đến Nippon Steel. Có lẽ do vấn đề tự tôn, nhưng đúng là họ chỉ nhấn mạnh công trạng của mình, có xu hướng “vắt chanh bỏ vỏ” với doanh nghiệp nước ngoài.